A Tipi Muayene Kuruluşu Nedir? Periyodik Kontrolü Kim Yapabilir?
A tipi muayene kuruluşlarının yetkilendirilmesi, TS EN ISO/IEC 17020 akreditasyonu, ilgili idare protokolleri ve bina sorumlusunun kuruluş seçimindeki rolü.
Periyodik kontrolü bakım firması yapamaz. Kontrol, bağımsızlığı akreditasyonla belgelenmiş A tipi muayene kuruluşları tarafından yapılır. "A tipi", kuruluşun kontrol ettiği ürünün tasarımı, üretimi, montajı ve bakımıyla hiçbir ticari bağı olmaması demektir.
Yetki nasıl alınır?
Kuruluş, TS EN ISO/IEC 17020 standardına göre TÜRKAK akreditasyonu alır ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilir. 2025 yönetmelik değişikliği yetkilendirme kriterlerini sıkılaştırdı ve 17020'ye tam uyumu zorunlu hale getirdi.
İlgili idare protokolü
Muayene kuruluşu, faaliyet göstereceği il/ilçede ilgili idareyle (belediye) protokol imzalar. Bu nedenle binanızın bulunduğu belediyenin hangi kuruluşlarla protokolü olduğu, seçiminizi belirler. Bina sorumlusu genellikle belediyenin listesindeki kuruluşlardan birini seçer.
Muayene mühendisi
Kontrolü sahada yapan kişi belgelendirilmiş bir muayene mühendisidir. Yönetmelik, bir mühendisin bir günde en fazla altı yıllık periyodik kontrol veya on iki takip kontrolü yapabileceğini belirler. Bu sınır kalite için vardır: bir kabine on dakika ayıran kontrol, kontrol değildir.
Kuruluş ne üretir?
- Asansör kimlik numarası (ilk kontrolde) ve kimlik etiketi
- Periyodik kontrol raporu — madde referanslı uygunsuzluk listesiyle
- Renkli bilgi etiketi (yeşil/mavi/sarı/kırmızı)
- Kırmızı etikette mühürleme için idareye bildirim
- Takip kontrolü ve itiraz süreçleri
Sık sorulan sorular
Bakım firmam bana muayene kuruluşu önerebilir mi?
Önerebilir ama seçim bina sorumlusunundur. Bağımsızlık ilkesi gereği bakım firmasıyla ticari bağı olan kuruluş zaten yetki alamaz.
Kontrol randevusunu kim alır?
Bina sorumlusu; bakım firması genellikle koordinasyona yardım eder ve kontrol günü teknisyen bulundurur. Randevu kaçırmak süreyi kaçırmak demektir.
Rapora itiraz edebilir miyim?
Evet, yönetmelikte itiraz usulü tanımlıdır; kuruluşa yazılı başvuru ile başlar. Süre ve adımlar için yönetmeliğe bakın.